استاندارد IATF 16949 چیست؟ جایگزین ISO/TS 16949:2009
استاندارد IATF 16949:2016 یکی از مهمترین استانداردهای سیستم مدیریت کیفیت در صنعت خودرو و زنجیره تأمین قطعات خودرویی است. این استاندارد برای سازمانهایی طراحی شده است که در تولید قطعات و محصولات مرتبط با صنعت خودرو فعالیت دارند و میخواهند الزامات کیفی این صنعت را بهصورت نظاممند اجرا کنند.
نکته مهم این است که ISO/TS 16949:2009 دیگر استاندارد جاری صنعت خودرو نیست. این نسخه در سال 2016 منسوخ شد و استاندارد IATF 16949:2016 جایگزین آن شد. بنابراین شرکتهایی که امروز به دنبال دریافت گواهینامه معتبر سیستم مدیریت کیفیت صنعت خودرو هستند، باید شرایط دریافت IATF 16949 را بررسی کنند.
IATF 16949 چیست؟
IATF 16949 یک استاندارد تخصصی سیستم مدیریت کیفیت برای صنعت خودرو است که توسط International Automotive Task Force یا IATF تدوین شده است.
هدف اصلی این استاندارد ایجاد یک چارچوب مشترک برای مدیریت کیفیت در زنجیره تأمین صنعت خودرو، کاهش خطا و دوبارهکاری، پیشگیری از نقص محصول، بهبود مستمر و افزایش رضایت مشتریان خودرویی است.
IATF 16949 با الزامات ISO 9001:2015 هماهنگ است، اما یک استاندارد تخصصیتر برای صنعت خودرو محسوب میشود و الزامات خاص این صنعت را نیز پوشش میدهد.
آیا ISO/TS 16949:2009 هنوز معتبر است؟
خیر. استاندارد ISO/TS 16949:2009 منسوخ شده است و نباید بهعنوان نسخه جاری استاندارد صنعت خودرو معرفی شود.
در سال 2016 استاندارد IATF 16949:2016 منتشر و جایگزین ISO/TS 16949:2009 شد. به همین دلیل، هنگام بررسی پیشنهاد دریافت گواهینامه، باید به نسخه استاندارد و اعتبار مرجع صادرکننده توجه شود.
اگر مجموعهای همچنان صدور گواهینامه جدید ISO/TS 16949:2009 را بهعنوان استاندارد جاری پیشنهاد میکند، متقاضی باید پیش از اقدام، اعتبار و کاربرد واقعی آن را بهدقت بررسی کند.
IATF 16949 برای چه شرکتهایی مناسب است؟
IATF 16949 عمدتاً برای سازمانهایی کاربرد دارد که در زنجیره تأمین صنعت خودرو فعالیت میکنند؛ بهویژه مجموعههایی که قطعات و محصولات خودرویی را تولید میکنند.
از جمله متقاضیان این استاندارد میتوان به تولیدکنندگان قطعات خودرو، قطعات یدکی، مجموعههای فعال در فرایندهای تولیدی صنعت خودرو و برخی تأمینکنندگان زنجیره خودروسازی اشاره کرد.
با این حال، صرف فعالیت یک شرکت در حوزه خودرو به این معنا نیست که الزاماً واجد شرایط دریافت گواهینامه IATF 16949 است. دامنه فعالیت، نوع محصول، فرایندهای تولید و الزامات مشتری خودرویی باید پیش از اقدام بررسی شود.
مهمترین مزایای IATF 16949
پیادهسازی صحیح الزامات IATF 16949 میتواند به سازمان کمک کند تا کیفیت محصولات و فرایندهای تولیدی خود را بهبود دهد، میزان ضایعات و دوبارهکاری را کاهش دهد، ریسک بروز نقص محصول را کنترل کند و عملکرد تأمینکنندگان را بهتر مدیریت کند.
از دیگر مزایای آن میتوان به افزایش قابلیت حضور در زنجیره تأمین شرکتهای خودروسازی، ایجاد رویکرد نظاممند برای بهبود مستمر و افزایش اعتماد مشتریان صنعتی اشاره کرد.
البته داشتن گواهینامه بهتنهایی تضمینکننده عقد قرارداد یا ورود به وندورلیست یک خودروساز نیست و الزامات اختصاصی هر مشتری نیز باید بهصورت جداگانه بررسی شود.
تفاوت ISO 9001 و IATF 16949 چیست؟
ISO 9001 یک استاندارد عمومی سیستم مدیریت کیفیت است و در صنایع و سازمانهای مختلف قابل استفاده است.
در مقابل، IATF 16949 بهطور تخصصی برای صنعت خودرو تدوین شده و علاوه بر مبانی سیستم مدیریت کیفیت، الزامات خاص زنجیره تأمین خودرو، پیشگیری از نقص، کاهش تغییرات و اتلاف و همچنین الزامات مشتریان خودرویی را مورد توجه قرار میدهد.
به همین دلیل، IATF 16949 را نباید صرفاً نام دیگری برای ISO 9001 دانست.
همچنین ISO 14001 پیشنیاز عمومی دریافت IATF 16949 نیست. ممکن است یک مشتری یا قرارداد مشخص استانداردهای دیگری مانند ISO 14001 یا ISO 45001 را نیز درخواست کند، اما این موضوع باید بر اساس الزامات همان مشتری یا قرارداد بررسی شود.
گواهینامه IATF 16949 توسط چه مراجعی صادر میشود؟
صدور معتبر گواهینامه IATF 16949 ساختار مخصوص به خود را دارد. ممیزی و صدور این گواهینامه باید توسط Certification Bodyهای شناختهشده و مورد تأیید IATF انجام شود.
بنابراین در انتخاب مرجع صدور نباید صرفاً به نام شرکت صادرکننده یا ظاهر گواهینامه توجه کرد. وضعیت شناسایی Certification Body در ساختار رسمی IATF و قابلیت اعتبارسنجی گواهینامه باید بررسی شود.
این موضوع یکی از تفاوتهای مهم IATF 16949 با بسیاری از گواهینامههای عمومی سیستمهای مدیریتی است.
مراحل دریافت گواهینامه IATF 16949
فرایند دریافت IATF 16949 با بررسی اولیه شرایط سازمان و مشخص شدن دامنه فعالیت آغاز میشود. سپس الزامات استاندارد و الزامات اختصاصی مشتریان مرتبط با سازمان شناسایی و در سیستم مدیریت کیفیت پیادهسازی میشوند.
پس از آمادهسازی مستندات، اجرای فرایندها، انجام ممیزی داخلی و رفع عدم انطباقهای احتمالی، سازمان میتواند برای ممیزی توسط یک مرجع صدور مورد تأیید IATF اقدام کند.
در صورت احراز انطباق با الزامات مربوطه و تکمیل موفق فرایند ممیزی و صدور، گواهینامه IATF 16949 صادر میشود.
برای اخذ IATF 16949 از کجا شروع کنیم؟
قبل از هر اقدامی باید مشخص شود که سازمان واقعاً واجد شرایط دریافت IATF 16949 هست یا خیر و مشتریان یا خودروسازانی که با آنها همکاری میکند چه الزاماتی دارند.
کارشناسان ایزوگت میتوانند ابتدا دامنه فعالیت شرکت، نوع محصولات و نیاز مشتریان را بررسی کنند و سپس درباره مسیر مناسب پیادهسازی و انتخاب مرجع صدور معتبر راهنمایی ارائه دهند.
مقالات مرتبط :
