CB چیست و چه وظیفهای دارد؟
CB مخفف Certification Body و به معنای «مرجع صدور گواهینامه» است. شرکتها و سازمانهایی که برای استانداردهایی مانند ISO 9001، ISO 14001 یا ISO 45001 درخواست گواهینامه دارند، پس از طی فرایند ارزیابی و ممیزی، گواهینامه خود را از یک Certification Body دریافت میکنند.
سازمان ISO خودش برای شرکتها گواهینامه صادر نمیکند. صدور گواهینامه توسط CBهای مستقل انجام میشود و برخی از این مراجع توسط یک Accreditation Body یا AB اعتباردهی میشوند. اعتباردهی به این معناست که صلاحیت مرجع صدور بر اساس الزامات مربوطه بهصورت مستقل ارزیابی شده است.
با این حال، صرف مشاهده نام یک CB یا لوگوی یک نهاد اعتباردهنده روی گواهینامه برای تشخیص اعتبار کافی نیست. متقاضی باید مرجع صدور، AB، دامنه اعتبار و امکان استعلام گواهینامه را بررسی کند. در ساختار بینالمللی فعلی نیز Global ACI نقشهای سابق IAF و ILAC را برعهده گرفته است.
CB تحت اعتبار چه نهادی فعالیت میکند؟
Certification Body یا CB میتواند برای نشان دادن صلاحیت خود تحت اعتبار یک Accreditation Body یا AB فعالیت کند. نقش AB این است که صلاحیت فنی، بیطرفی و توانایی مرجع صدور را بر اساس الزامات بینالمللی مربوطه ارزیابی کند.
در گواهینامههای سیستمهای مدیریتی، یکی از استانداردهای اصلی مرتبط با فعالیت مراجع صدور ISO/IEC 17021-1 است.
نکته مهم این است که معتبر بودن یک CB صرفاً به «دولتی بودن» AB بستگی ندارد. هنگام بررسی اعتبار باید خود AB، دامنه اعتبار آن، وضعیت CB و Scope مربوط به استاندارد موردنظر بررسی شود.
آیا هر CB باید Accreditation داشته باشد؟
خیر. Accreditation از نظر ISO در همه موارد اجباری نیست و یک Certification Body میتواند بدون Accreditation نیز فعالیت کند.
با این حال، Accreditation یک تأیید مستقل از صلاحیت CB ایجاد میکند و در بسیاری از مناقصات، قراردادهای بینالمللی یا الزامات کارفرمایی، گواهینامه صادرشده توسط CB دارای اعتباردهی مشخص مورد درخواست قرار میگیرد.
بنابراین هنگام انتخاب CB باید ابتدا هدف از دریافت گواهینامه مشخص شود؛ برای مثال استفاده داخلی، شرکت در مناقصه، صادرات یا ارائه به یک کارفرمای خاص.
تفاوت CB و AB چیست؟
CB یا Certification Body سازمانی است که فرایند ممیزی و صدور گواهینامه را انجام میدهد.
AB یا Accreditation Body نهادی است که صلاحیت Certification Body را برای انجام فعالیتهای مشخص ارزیابی و اعتباردهی میکند.
به زبان ساده، شرکت متقاضی از CB گواهینامه میگیرد و AB صلاحیت آن CB را در دامنه مشخص ارزیابی میکند.
Global ACI چه ارتباطی با اعتبار گواهینامه دارد؟
در ساختار بینالمللی فعلی، Global Accreditation Cooperation Incorporated یا Global ACI نقشهای سابق IAF و ILAC را برعهده گرفته است.
Global ACI چارچوب بینالمللی همکاری میان نهادهای اعتباردهی را فراهم میکند و به ایجاد اعتماد و پذیرش بینالمللی نتایج ارزیابی انطباق کمک میکند.
بنابراین هنگام بررسی زنجیره اعتبار یک گواهینامه، فقط دیدن لوگوی قدیمی IAF کافی نیست؛ باید وضعیت فعلی AB و CB و دامنه اعتبار مربوطه بررسی شود.
چگونه یک CB معتبر را بررسی کنیم؟
برای بررسی اعتبار مرجع صدور بهتر است چند مورد کنترل شود:
نام کامل Certification Body، نام Accreditation Body، دامنه یا Scope اعتبار، استاندارد موردنظر، امکان استعلام گواهینامه و وضعیت اعتبار CB در منابع رسمی مرتبط.
همچنین باید مشخص شود کارفرما، مناقصه یا مشتری مقصد چه نوع گواهینامهای را میپذیرد؛ زیرا یک گواهینامه ممکن است برای یک کاربرد قابل قبول باشد اما برای قرارداد یا مناقصه دیگری پذیرفته نشود.
هزینه صدور گواهینامه توسط CB چگونه تعیین میشود؟
هزینه صدور گواهینامه عدد ثابتی برای تمام شرکتها نیست. عواملی مانند تعداد کارکنان، تعداد سایتها، نوع استاندارد، دامنه فعالیت، پیچیدگی سازمان، زمان موردنیاز برای ممیزی و مرجع صدور انتخابشده روی هزینه اثر میگذارند.
به همین دلیل بهتر است قبل از اعلام قیمت، شرایط واقعی سازمان و هدف آن از دریافت گواهینامه بررسی شود.
قبل از انتخاب مرجع صدور چه نکاتی را بررسی کنیم؟
پیش از انتخاب CB، ابتدا مشخص کنید گواهینامه برای چه هدفی دریافت میشود. سپس اعتبار مرجع صدور، AB، دامنه Accreditation، امکان استعلام و الزامات کارفرما یا مناقصه را بررسی کنید.
کارشناسان ایزوگت میتوانند پیش از اقدام، شرایط شرکت و کاربرد موردنظر گواهینامه را بررسی کنند تا مرجع صدور متناسب با نیاز سازمان انتخاب شود.
اگر هنوز درباره مراحل کلی اخذ گواهینامه ایزو، انتخاب استاندارد مناسب و مدارک موردنیاز سؤال دارید، راهنمای جامع اخذ گواهینامه ایزو را مطالعه کنید.
