اخذ گواهینامه ISO 9001؛ مراحل، شرایط و هزینه دریافت
ISO 9001 یکی از شناختهشدهترین استانداردهای سیستم مدیریت کیفیت است و برای سازمانهایی طراحی شده که میخواهند فرایندهای خود را منظمتر کنند، کیفیت محصولات یا خدمات را بهتر مدیریت کنند و رویکرد مشخصی برای بهبود مستمر داشته باشند.
دریافت گواهینامه ISO 9001 زمانی معنا دارد که الزامات استاندارد متناسب با فعالیت سازمان پیادهسازی شوند و مجموعه برای ممیزی مرجع صدور آماده باشد. سازمان ISO خودش برای شرکتها گواهینامه صادر نمیکند و فرایند ممیزی و صدور توسط یک Certification Body یا CB انجام میشود.
در این راهنما، کاربرد ISO 9001، مراحل اخذ گواهینامه، شرایط و مدارک موردنیاز، عوامل مؤثر بر هزینه و نحوه بررسی اعتبار مرجع صدور را بررسی میکنیم.
ISO 9001 چیست؟
ISO 9001 استاندارد بینالمللی سیستم مدیریت کیفیت است و به سازمانها کمک میکند فرایندهای خود را ساختاریافتهتر مدیریت کنند، کیفیت محصولات یا خدمات را بهتر کنترل کنند، رضایت مشتری را پایش کنند و بهبود مستمر را در سازمان اجرا کنند.
این استاندارد برای انواع سازمانها، صرفنظر از اندازه یا نوع فعالیت، قابل استفاده است؛ اما دریافت گواهینامه آن برای همه کسبوکارها الزام عمومی نیست و باید بر اساس نیاز سازمان، مشتری، قرارداد یا بازار هدف بررسی شود.
در حال حاضر ISO 9001:2015 نسخه جاری استاندارد است. نسخه جدید ISO 9001:2026 در مرحله نهایی انتشار قرار دارد و پس از انتشار، سازمانهای دارای گواهینامه نسخه 2015 برای انتقال به نسخه جدید یک دوره گذار خواهند داشت.
گواهینامه ISO 9001 چگونه صادر میشود؟
سازمان ISO خودش برای شرکتها گواهینامه صادر نمیکند. صدور گواهینامه توسط یک Certification Body یا CB مستقل انجام میشود. سازمان متقاضی باید الزامات استاندارد را در سیستم مدیریتی خود پیادهسازی کند و سپس برای ممیزی صدور آماده شود.
اگر CB دارای Accreditation باشد، یک Accreditation Body یا AB صلاحیت آن مرجع صدور را ارزیابی کرده است. Accreditation همیشه اجباری نیست، اما میتواند یک تأیید مستقل از صلاحیت CB ایجاد کند. در ساختار بینالمللی فعلی نیز Global ACI نقشهای سابق IAF و ILAC را برعهده گرفته است.
هنگام انتخاب مرجع صدور، باید اعتبار CB، وضعیت AB، دامنه اعتبار، امکان استعلام گواهینامه و هدف استفاده از آن، مانند مناقصه، صادرات یا ارائه به کارفرما، بررسی شود.
اخذ گواهینامه ISO 9001 چگونه انجام میشود؟
اخذ گواهینامه ISO 9001 به معنای ارزیابی سیستم مدیریت کیفیت سازمان بر اساس الزامات این استاندارد است. نام صحیح این سیستم QMS یا Quality Management System است.
برای دریافت گواهینامه، ابتدا باید دامنه فعالیت سازمان مشخص شود و الزامات ISO 9001 متناسب با فرایندهای شرکت پیادهسازی شوند. سپس سازمان باید عملکرد سیستم مدیریت کیفیت خود را بررسی کرده و برای ممیزی مرجع صدور آماده شود.
در فرایند آمادهسازی معمولاً مواردی مانند فرایندهای سازمان، مسئولیتها، اهداف کیفیت، کنترل مستندات، ارزیابی عملکرد، رسیدگی به عدمانطباقها، ممیزی داخلی و بهبود مستمر بررسی میشوند.
پس از اجرای سیستم، یک Certification Body یا CB میتواند سازمان را ممیزی کند. در صورت احراز انطباق و رفع عدمانطباقهای احتمالی، گواهینامه ISO 9001 صادر میشود.
چه شرکتهایی میتوانند ISO 9001 دریافت کنند؟
ISO 9001 برای سازمانهای تولیدی، خدماتی، پیمانکاری، بازرگانی و بسیاری از انواع کسبوکارها قابل استفاده است و محدود به صنعت یا اندازه مشخصی نیست.
با این حال، قابل استفاده بودن استاندارد به این معنا نیست که همه شرکتها الزاماً باید گواهینامه ISO 9001 دریافت کنند. نیاز به گواهینامه باید بر اساس هدف سازمان، الزامات مشتری، قرارداد، مناقصه یا بازار هدف بررسی شود.
مزایای پیادهسازی ISO 9001
اجرای صحیح ISO 9001 میتواند به سازمان در ساختاریافتهتر کردن فرایندها، شفاف شدن مسئولیتها، کنترل بهتر عدمانطباقها، پایش رضایت مشتری و ایجاد سازوکار بهبود مستمر کمک کند.
داشتن گواهینامه بهتنهایی تضمینکننده کیفیت محصول، افزایش فروش یا موفقیت در مناقصه نیست؛ نتیجه واقعی به نحوه اجرای سیستم مدیریت کیفیت و استفاده سازمان از آن بستگی دارد.
آیا ISO 9001 برای دریافت مجوز افتا کاربرد دارد؟
ISO 9001 یک استاندارد سیستم مدیریت کیفیت است و میتواند به شرکتهای فناوری اطلاعات در ساختاریافته کردن فرایندها، مستندسازی، تعیین مسئولیتها و کنترل کیفیت خدمات کمک کند.
با این حال، داشتن گواهینامه ISO 9001 بهتنهایی به معنای دریافت مجوز افتا نیست و نباید آن را بهعنوان شرط قطعی دریافت این مجوز معرفی کرد. الزامات پرونده افتا میتواند بر اساس نوع خدمت، گرایش مورد درخواست، سوابق شرکت، کارشناسان و دستورالعملهای جاری مرجع مربوطه متفاوت باشد.
برای شرکتهای فعال در حوزه امنیت اطلاعات، استانداردهایی مانند ISO/IEC 27001 نیز ممکن است از نظر ساختار مدیریت امنیت اطلاعات مرتبطتر باشند؛ اما خود مجوز افتا مسیر ارزیابی و صدور مستقلی دارد.
اگر قصد اقدام برای این مجوز را دارید، بهتر است ابتدا مدارک، گرایش موردنظر و الزامات جاری پرونده را بررسی کنید.
برای جزئیات بیشتر، راهنمای مدارک و شرایط اخذ مجوز افتا را مطالعه کنید.
هزینه اخذ گواهینامه ایزو 9001 :
هزینه اخذ گواهینامه ISO 9001 برای همه شرکتها یکسان نیست و بر اساس شرایط واقعی سازمان و مرجع صدور تعیین میشود.
عواملی مانند تعداد کارکنان، تعداد سایتها یا شعب، دامنه فعالیت، پیچیدگی فرایندها، میزان آمادگی سازمان برای ممیزی و Certification Body انتخابشده میتوانند روی هزینه نهایی اثر بگذارند.
اگر سازمان از قبل سیستم مدیریت کیفیت را پیادهسازی کرده و مستندات و سوابق لازم را در اختیار داشته باشد، شرایط آن با شرکتی که باید فرایند پیادهسازی را از ابتدا شروع کند متفاوت خواهد بود.
هنگام مقایسه قیمتها فقط مبلغ صدور را ملاک قرار ندهید. اعتبار مرجع صدور، امکان استعلام گواهینامه، نوع اعتباردهی و کاربرد موردنظر سازمان مانند مناقصه، صادرات یا ارائه به کارفرما نیز باید بررسی شود.
برای اعلام هزینه دقیق، ابتدا باید تعداد کارکنان، زمینه فعالیت، تعداد سایتها و هدف شرکت از دریافت ISO 9001 مشخص شود.
مزایای اخذ گواهینامه ISO 9001
پیادهسازی صحیح ISO 9001 میتواند به سازمان کمک کند فرایندهای خود را ساختاریافتهتر مدیریت کند، مسئولیتها را شفافتر تعریف کند و سازوکار مشخصی برای کنترل عدمانطباقها و بهبود مستمر ایجاد کند.
از دیگر مزایای این استاندارد میتوان به بهبود هماهنگی بین واحدها، پایش رضایت مشتری، مدیریت بهتر مستندات و ایجاد چارچوب منظم برای ارزیابی عملکرد اشاره کرد.
داشتن گواهینامه ISO 9001 بهتنهایی تضمینکننده افزایش فروش، موفقیت در مناقصه یا کیفیت بدون نقص نیست. ارزش واقعی این استاندارد به نحوه پیادهسازی و استفاده سازمان از سیستم مدیریت کیفیت بستگی دارد.
همچنین ISO 9001 پیشنیاز عمومی دریافت استانداردهای تخصصی دیگر نیست. برای مثال، ISO 13485 یک استاندارد مستقل برای سیستم مدیریت کیفیت تجهیزات پزشکی است و الزامات تخصصی خودش را دارد.
جهت کسب اطلاعات تکمیلی بابت گواهینامه ایزو 9001 اخذ , صدور لطفا باشرکت ارتباط برقرار نمایید .
بیشتر بخوانیم :
