گواهینامه ISO 37001 توسط Certification Body یا CB صادر می‌شود. سازمان ISO استاندارد ISO 37001 را تدوین و منتشر می‌کند، اما خودش سازمان‌ها را ممیزی نمی‌کند و گواهینامه ISO صادر نمی‌کند.

ISO 37001 یک استاندارد دارای الزامات است؛ بنابراین امکان ممیزی و صدور گواهینامه شخص ثالث برای آن وجود دارد. با این حال، انتخاب مرجع صدور باید متناسب با هدف سازمان و کاربرد موردنظر گواهینامه انجام شود.

اعتبار گواهینامه ISO 37001 چگونه بررسی می‌شود؟

برای بررسی اعتبار، فقط ظاهر گواهینامه یا عبارت‌هایی مانند «بین‌المللی» و «قابل استعلام» کافی نیست. بهتر است مواردی مانند نام CB، ساختار اعتباردهی، دامنه فعالیت، امکان استعلام و پذیرش گواهینامه توسط مشتری یا نهاد مقصد بررسی شوند.

Accreditation یا اعتباردهی برای Certification Body می‌تواند تأیید مستقلی از صلاحیت آن مرجع ایجاد کند؛ با این حال، خود ISO نیز توضیح می‌دهد که اعتباردهی در همه موارد الزام اجباری نیست و نبود آن نیز به‌تنهایی به معنی نامعتبر بودن مرجع نیست.

در ساختار بین‌المللی فعلی، Global Accreditation Cooperation Incorporated از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ فعالیت کامل خود را آغاز کرده و نقش‌ها و فعالیت‌های بین‌المللی پیشین IAF و ILAC را در قالب یک سازمان واحد ادامه می‌دهد. IAF از این تاریخ فعالیت عملیاتی خود را متوقف کرده و ساختارهای سابق IAF و ILAC در فرایند انتقال به سازمان جدید قرار گرفته‌اند.

اگر گواهینامه ISO 37001 برای مناقصه، قرارداد، صادرات یا ارائه به مشتری مشخصی موردنیاز است، بهتر است پیش از انتخاب CB، شرایط پذیرش همان مقصد بررسی شود.

آیا گواهینامه ISO 37001 تضمین می‌کند رشوه در سازمان رخ نمی‌دهد؟

خیر. ISO 37001 یک چارچوب مدیریتی برای پیشگیری، شناسایی و پاسخ به رشوه ایجاد می‌کند، اما داشتن گواهینامه به‌تنهایی تضمین نمی‌کند هیچ مورد رشوه‌ای رخ ندهد.

اثربخشی واقعی سیستم مدیریت ضد رشوه به کیفیت ارزیابی ریسک، Due Diligence، کنترل‌های مالی و غیرمالی، آموزش کارکنان، گزارش‌دهی، نظارت و بهبود مستمر بستگی دارد. ISO نیز تأکید می‌کند که انطباق با ISO 37001 یک فرایند مستمر است، نه یک اقدام یک‌باره.

برای آشنایی بیشتر با نحوه انتخاب و بررسی مراجع صدور، مقاله CB چیست و چگونه اعتبار مرجع صدور را بررسی کنیم؟ را مطالعه کنید.

مراحل اخذ گواهینامه ISO 37001:2025

فرایند اخذ گواهینامه ISO 37001 با بررسی وضعیت فعلی سازمان و ریسک‌های مرتبط با رشوه آغاز می‌شود. سپس الزامات سیستم مدیریت ضد رشوه متناسب با اندازه، نوع فعالیت و سطح ریسک سازمان پیاده‌سازی می‌شوند.

روند معمول شامل این مراحل است:

1. تعیین دامنه ABMS: مشخص می‌شود کدام واحدها، سایت‌ها، فعالیت‌ها و روابط تجاری تحت پوشش سیستم مدیریت ضد رشوه قرار می‌گیرند.

2. ارزیابی ریسک رشوه: سازمان باید ریسک‌های مرتبط با کارکنان، مدیران، تأمین‌کنندگان، واسطه‌ها، شرکای تجاری و سایر اشخاص مرتبط را شناسایی و ارزیابی کند.

3. تدوین و اجرای کنترل‌ها: سیاست ضد رشوه، کنترل‌های مالی و غیرمالی، سازوکار گزارش‌دهی، Due Diligence و سایر کنترل‌های لازم طراحی و اجرا می‌شوند.

4. آموزش و آگاهی کارکنان: کارکنان و افراد مرتبط باید متناسب با نقش و سطح ریسک خود با سیاست‌ها و الزامات ضد رشوه آشنا شوند.

5. ممیزی داخلی و بازنگری مدیریت: پیش از ممیزی صدور، عملکرد سیستم بررسی و عدم‌انطباق‌های احتمالی اصلاح می‌شوند.

6. ممیزی توسط مرجع صدور: پس از انتخاب CB مناسب، سیستم مدیریت ضد رشوه ممیزی می‌شود و در صورت انطباق و رفع عدم‌انطباق‌های احتمالی، گواهینامه صادر می‌شود.

مدارک موردنیاز برای اخذ ISO 37001

مدارک موردنیاز به اندازه سازمان، نوع فعالیت، ساختار سازمانی و سطح ریسک رشوه بستگی دارد.

معمولاً مستنداتی مانند دامنه ABMS، سیاست ضد رشوه، ارزیابی ریسک، سوابق Due Diligence، کنترل‌های مالی و غیرمالی، مسئولیت‌ها و اختیارات، سوابق آموزش، فرایند گزارش‌دهی، ممیزی داخلی، بازنگری مدیریت و اقدامات اصلاحی مورد بررسی قرار می‌گیرند.

مستندات باید با فعالیت واقعی سازمان هماهنگ باشند و صرفاً تهیه فرم و دستورالعمل برای ایجاد یک سیستم ضد رشوه مؤثر کافی نیست.

هزینه اخذ گواهینامه ISO 37001 چقدر است؟

هزینه اخذ گواهینامه ISO 37001 برای همه سازمان‌ها یکسان نیست. تعداد کارکنان، تعداد سایت‌ها، پیچیدگی فعالیت‌ها، سطح ریسک رشوه، دامنه گواهینامه، میزان آمادگی سازمان و مرجع صدور انتخاب‌شده از عوامل مؤثر بر هزینه هستند.

به همین دلیل بهتر است قبل از اعلام هزینه نهایی، هدف سازمان از دریافت گواهینامه، دامنه موردنظر و سطح اعتبار موردنیاز بررسی شود.

برای آشنایی با مراحل عمومی دریافت استانداردهای مدیریتی، راهنمای اخذ گواهینامه ایزو را مطالعه کنید.

آیا ISO 37001 برای مناقصات و قراردادها کاربرد دارد؟

ممکن است در برخی قراردادها، مناقصات یا الزامات مشتریان، وجود سیستم مدیریت ضد رشوه یا گواهینامه ISO 37001 مورد توجه قرار گیرد. با این حال، پذیرش گواهینامه به شرایط همان مناقصه، قرارداد یا نهاد مقصد بستگی دارد و بهتر است قبل از اقدام، الزامات دقیق آن بررسی شود.